1. Kampanya Hakkında
a. Kampanya hedefleri2. Kampanya Ortakları
b. Anne sütü ile ilgili gerçekler
c. Anne beslenmesi
d. Türkiye’de durum
3. Sorularla Anne Sütü
4. Kampanya İletişimi
a. Cıngıl1. KAMPANYA HAKKINDA
b. TV filmleri
c. Posterler
“İlk 6 ay sadece anne sütü” kampanyası Turkuaz, Sağlık Bakanlığı ve UNICEF işbirliği ile Türkiye çapında bebek yaşam oranlarının artmasını ve sağlıklı nesiller yetiştirilmesini sağlamayı amaçlıyor.
a. Kampanya Hedefleri2. KAMPANYA ORTAKLARI
“İlk 6 ay sadece anne sütü” kampanyasının temel amacı, anne sütünün önemi konusunda sağlık personeli, anne ve anne adaylarının eğitilmesini, bebek dostu hastane ve il sayısını artırmak.
• İstanbul ili hedefleri: 70 sağlık merkezi ve 6 ilçenin bebek dostu olması
• Diyarbakır ili hedefler: Bugüne kadar bebek dostu hastanesi olmayan Diyarbakır'da Doğumevi, Çocuk Hastanesi, SSK Hastanesi ve Üniversite Hastanesi ve ilin kapsamında bebek dostu olması.
• Anne Destek Grupları’nın oluşturulması: Anneleri ve annelerin yardımcılarını emzirme konusunda eğitecek ve emzirmeyi desteklemek üzere ilk yıl İstanbul’da ve Diyarbakır’da doğum yapan 50 bin anneye ulaşılması planlanıyor.
b. Anne sütüyle ilgili gerçekler
• Her bebek için en iyi, en doğal ve en taze besin.
• Her zaman, temiz ve mikropsuz.
• Daima hazır ve bedava. Özel harcama gerektirmez.
• Tamamıyla ve kolaylıkla sindirilir.
• İshal, karın ağrısı, karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.
• Bağışıklık sistemini güçlendirir, kas ve kemik gelişimini artırır.
• Bebeklerin daha zeki olmasını sağlar.
• Bebeğin su ihtiyacını tam olarak karşılar, ayrıca su verilmesine gerek yoktur.
• Doğumdan sonra gelen ağız sütü, bebeği hastalıklardan korur.
• Bebekle anne arasında özel sevgi bağı kurulmasını sağlar.
• Emzirme, annenin sağlığını korur, meme ve rahim kanseri olma riskini azaltır.
c. Anne beslenmesi
Anne bebeğini emzirirken, kendi beslenmesine de dikkat etmelidir.
Bebeğini anne sütüyle besleyen bir anne;
• Normal ihtiyacından daha fazla su içmelidir.
Su içmek anne sütünü arttırdığı gibi, annenin kendini zinde hissetmesine de yardımcı olur.
• Günde en az iki bardak süt içmeli veya peynir, yoğurt gibi süt ürünleri yemelidir.
• Enerji ihtiyacını karşılamak için her öğünde fasülye, nohut benzeri baklagiller veya et, tavuk, balık gibi protein bakımından zengin yiyecekler yemelidir.
• Sebze ve meyve yemeyi ihmal etmemelidir.
d. Türkiye’deki durum
• İlk altı ayında sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin oranı yüzde 1.3
• 5 yaşın altındaki çocukların yüzde 25’inde beslenme eksikliği bulunuyor.
• Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 15’i, 5 yaşın altında. Bunların 63 bin’i her yıl önlenebilir hastalıklardan dolayı hayatını kaybediyor. Bunları da 50 bin’ini, 1 yaşın altındaki bebekler oluşturuyor.
• 1998 Türkiye Nüfusu Sağlık Araştırması sonuçları ilk aylarda emzirmenin yaygın olduğunu gösteriyor. 1 yaşa doğru bu oran yüzde 55'e kadar düşüyor.
• Türkiye’de 5 yaş altındaki çocuklarda görülen ölümler başlıca sebeplerini ishal ve zatürree oluşturuyor. İlk 6 ayda yapılan anne sütü ile beslenme bu ölümleri önemli bir oranda engelliyor.
• Sağlık Bakanlığı tarafından, 1991 yılında başlatılan ve UNICEF tarafından desteklenen “Anne Sütünü Teşvik ve Bebek Dostu Hastaneler Girişimi” projesi kapsamında 2003 yılına kadar 204 hastane, bu yıl da 183 hastane Sağlık Bakanlığı’ndan anne sütü ile beslenmede danışmanlık eğitimi aldı.
• 2003 yılına kadar 141 olan Bebek Dostu Hastane sayısı 206’ya ulaştı, 233 birinci basamak sağlık kuruluşu ve 8 ilimiz “BEBEK DOSTU” oldu.
“İlk 6 ay sadece anne sütü” kampanyası Turkuaz, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve UNICEF işbirliği ile düzenlenmektedir.
3. SORULARLA ANNE SÜTÜ
Anne sütünün bebekler için önemi nedir?
Anne sütü, bebeklere gereksinimi olan tüm besin öğelerini tek başına ilk 6 ay sağlayabilen en iyi besindir. Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt, bebek için çok önemlidir, çünkü bebeği hastalıklara karşı korur, bebeğin ilk aşısıdır. Anne sütü bebekler için yaşamsal öneme sahip. Ayrıca annesiyle sevgi bağı kurabilmesi için en iyi iletişim yolu emzirme. Ayrıca anne sütü ileriki yaşlarında, diğer besinlerle beslenen bebeklere göre daha zeki olmalarını da sağlar.
Anne sütü neden bebekler için iyi besindir?
Anne sütü, bebeğin ilk 6 ay ihtiyacı olan protein, yağ, demir, vitamin gibi her türlü besin değerini içeren ideal besin kaynağıdır. İçindeki koruyucu maddeler nedeniyle bebeği enfeksiyonlardan korur. Anne sütünü hazmı kolaydır, kaynatmak gerekmez. Daima taze, temiz ve bebeğe vermek üzere hazırdır.
Tamamen doğal olan anne sütünde bebeğin büyümesi için gerekli olan maddeler inek sütünden daha fazladır. Anne sütünde yeterli miktarda su ve vitamin bulunduğu için, çok sıcak iklimlerde bile bebeğe su vermeye ve ayrıca ilk 6 ayda meyve suyuna gerek yoktur. Anne sütü alan bebekler diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki olurlar.
Anne sütü bebekleri hangi hastalıklara karşı korur?
Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt ishal, soğuk algınlığı, öksürük gibi hastalıklardan koruyor. Anne sütü ile beslenmiş çocuklar astım, alerji, çocuk diyabeti gibi hastalıklara karşı daha dirençli oluyor ve kanser oranının daha düşük olduğu biliniyor. Anne sütünün içinde yeterli demir olduğu için, emzirilen bebeklerde kansızlık görülmez. Ayrıca anne sütü alan bebeklerde, pişik, karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.
Anne sütü verilmeyen bebeklerde görülen riskler nelerdir?
Anne sütü ile beslenmeyen çocuklarda ölüm oranları beslenenlere göre 4-6 kat daha fazla. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre emziren kadın oranları yüksek olsaydı yılda 1.5 milyon bebeğin yaşamı kurtulacaktı.
Bebekler ne kadar süre anne sütü ile beslenmelidir?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve UNICEF, anne sütü ile beslenmenin doğumdan hemen sonra başlamasını, ilk 6 ayda sadece anne sütü verilmesini ve emzirmenin 6 aydan sonra uygun besin takviyeleri ile 2 yaş ve üzerine kadar devam etmesini öneriyor.
İdeal emzirme nasıl olmalıdır?
Hamilelik döneminde anne adayı emzirme konusunda bilgilendirilmeli ve bilinçlendirilmelidir. Anne ve bebek 24 saat birlikte olmalıdır. Emzirme doğumdan yarım saat sonra başlamalıdır. Annelere emzirme ve bebeklerinden ayrı olduklarında da sütlerini muhafaza etme yöntemleri öğretilmelidir. Yeni doğmuş bebeklere anne sütü dışında herhangi bir yiyecek ve içecek verilmemelidir. Bebekler her istediğinde emzirilmelidri. Yapay meme veya emzik emzirme döneminde bebeklere verilmemelidir.
Türkiye’de bebekler nasıl besleniyor?
İlk altı ayda sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin oranı yüzde 1.3. 5 yaşın altındaki çocukların yüzde 25’inde beslenme eksikliği görülüyor. Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 15’i 5 yaşın altında. Ve bu çocukların 63 bini her yıl önlenebilir hastalıklardan dolayı hayatını kaybediyor. Bu çocukların 50 bini ise bir yaşın altında.
Emzirmenin anne sağlığına faydaları nedir?
Emzirme bebekle anne arasında özel sevgi bağı kurulmasını sağlar. Doğumdan hemen sonra emzirme doğum sonrası kanama riskini azaltır. Bebeğin annesini emmesinin anneyi idrar yolu enfeksiyonlarından, göğüs ve yumurtalık kanserinden koruduğu bilinmektedir.
Emzirmenin psikolojik faydaları nedir?
Emzirme anne ve çocuk arasında yakın sevgi dolu ilişki sağlar. Annenin duygusal açıdan tatminini sağlar. Bebek daha az ağlar. Anne bebeğine daha sevgi dolu davranır. Bebeği terk etme veya hırpalama olasılığı daha düşüktür.
Bebek her ağladığında emzirilmeli midir?
Evet, bebek her ağladığında emzirilmelidir. Yeni doğan bebekler genellikle günde 8-10 öğün emmek isterler. Bebeğin emme sıklığı daha sonra giderek azalır.
Yurt genelinde doğum yapılan hastane sayısı nedir?
Türkiye genelinde doğum yapılan hastane sayısı 816. Hastanelerde yılda (2002 yılı) 806 bin doğum yapılıyor.
“Bebek dostu hastane” ne demek?
Anne sütünün özendirilmesine ve annelere emzirme konusunda bilgi ve doğru alışkanlıkları kazandırılmasına yönelik Sağlık Bakanlığı’nın çalışmaları kapsamında, doğum hizmeti veren hastanelerde emzirmenin başarılı ve yerleşik bir uygulama haline gelmesini sağlamak üzere 1991 yılında “ Anne Sütünün Teşviki ve Bebek Dostu Hastaneler Programı” başlatıldı.
Doğum hizmeti veren hastanelerden; gebeliklerinden itibaren anne adaylarını anne sütü ve emzirme konusunda bilgilendiren, doğumdan hemen sonra annelerin bebeklerini emzirmesini sağlayan, güncel bilgilerle eğitilmiş sağlık personeli ile annelere bebeklerini nasıl emzirecekleri konusunda yardımcı olan hastaneler “Bebek Dostu Hastane” unvanını alıyorlar.
Bebek dostu il ne demek?
"Bebek dostu il" olabilmek için il merkezindeki doğum yapılan tüm hastanelerin bebek dostu olması ve sağlık ocakları ile Ana Çocuk ve Aile Planlaması Merkezleri'nin yüzde 20'sinde emzirme odası bulunması, sağlık personelinin eğitilmiş olması, annelere emzirme konusunda danışmanlık hizmetleri verilmesi, bu sağlık kuruluşlarında ek gıda/mama reklamlarının yapılmaması, ilk 6 ay ek gıda/mama verilmemesi ve bölgedeki eczanelerin bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Kaç ilde kaç adet bebek dostu hastane var?
Türkiye genelinde 61 ilde bebek dostu hastane var. Bebek dostu hastanelerde yıllık doğum sayısı 452 bin. Yıllık hastane doğumlarının yüzde 56'sı bebek dostu hastanelerde yapılıyor. Yıllık doğum sayısı 1000'den fazla olan hastanelerin yüzde 46'sı bebek dostu oldu. Bu yıl 6 Ekim tarihinde yapılan toplantı ile Bebek Dostu Hastane sayısı 205'e, bebek dostu il sayısı 8'e çıkmış ve 2 ilçe bebek dostu ilçe ünvanı almıştır.
“Bebek Dostu Hastane” olarak başlayan bu çalışmalar, 2001 yılında anne sütünün desteklenmesinde önemi olan, birinci basamak sağlık kuruluşlarını da kapsamına aldı.
Nasıl bebek dostu kalınır?
Bebek Dostu Hastane plaketi alan hastanelerde her iki yılda bir tazeleme eğitimleri yapılıyor ve Sağlık Bakanlığı merkez değerlendirme ekipleri tarafından kontrol ediliyor. Başarılı çalışmalarını sürdürenlere teşekkür belgesi veriliyor ve başarılı olmayanların plaketleri geri alınıyor.
Anne Destek Grubu ne demek?
Anneleri ve annelerin yardımcılarını emzirme konusunda eğiten ve emzirmeyi destekleyen gönüllü gruplar olarak hizmet veriyor. Başarılı emzire yapmış olan anneler destek gruplarında çalışmak üzere teşvik ediliyor.
Pilot illerde kaç Anne Destek Grubu kurulması hedefleniyor?
Anneleri ve annelerin yardımcılarını emzirme konusunda eğitecek ve emzirmeyi desteklemek üzere ilk yıl İstanbul’da ve Diyarbakır’da doğum yapan 50 bin anneye ulaşılması planlanıyor.
4. KAMPANYA İLETİŞİMİ
“İlk 6 ay sadece anne sütü” kampanyası kapsamında Hülya Koçyiğit ve Berna Laçin’in gönüllü destekleriyle gerçekleştirilen tanıtım filmi, poster ve ilanlar yıl boyunca yayınlanarak, konuyla ilgili toplumun bilinçlendirilmesi amaçlanacak.
a. Cıngıl
b. TV filmleri
c. Posterler