|
"Bu sitede bulunan bilgiler, kaynakçaya
tıklayarak ulaşabileceğiniz uzman kaynaklardan elde edilmiştir. Burada,
ilgili kaynaklardan derlediğimiz bilgilere dayanarak yer verdiğimiz önerileri,
doktorunuz veya diyetisyeninize danışmadan uygulamayınız."
KLASİK YÖNTEMLER
Aktif Karbon Filtreleri
Distilasyon
İyon Değiştirici Üniteler
Kaynatma
Aktif Karbon Filtreleri
Organik bileşenleri tat ve lezzet problemi yaratan bileşikleri tutarak
yapıdan ayırırlar, bazıları dizayna bağlı olarak klorlama ürünlerini,
temizleme solventlerini, tarım ilacı kalıntılarını yapıdan uzaklaştırabilir.
Bu filtreler kurşun ve bakırı yapıdan ayıramazlar.
Distilasyon
Distilasyon sudaki nitrat ve tüm diğer minerallerin ayrılmasını sağlayan
bir sistemdir. Bunun için su kaynatılır, buhar soğuk bir yüzeyde yoğunlaştırılır
ve yeniden sıvı forma dönmesi sağlanır. Bu düzenekte nitrat ve diğer mineraller
suyun kaynatıldığı ortamda kalırlar.
İyon Değiştirici Üniteler
Sudan mineralleri çıkarmak için kullanılan sistemdir. Özellikle suya sertlik
veren kalsiyum ve magnezyum minerallerini temizleyerek suyu yumuşatır.
Bazı sistemlerde radon ve baryumu da bu yolla ayırmak mümkündür. Flor
ve arseniği yapıdan uzaklaştıran üniteler de mevcuttur. Arıtılacak su
sülfattan zenginse iyon değiştirici üniteler nitratı temizlemede yetersiz
kalabilir.
Kaynatma
Evde mikroorganizmaları yok etmek için uygulanan bir sistemdir. Kaynatma
esnasında suyun hacmi yaklaşık yüzde 20 oranında azalır, bu durum kaynatmadan
etkilenmeyen nitrat ve tarım ilacı kalıntıları (pestisit) gibi maddelerin
suda yoğunlaşmasına neden olur.
MULTİ-BARİYER UYGULAMALAR
Multi-bariyer uygulama nedir?
Mikrobiyolojik, kimyasal, fiziksel ve radyolojik yönden kaliteli ve güvenli
bir şişe suyu üretmek için kaynaktan veya kuyudan elde edilmiş suların,
analizleri yapıldıktan ve ülkenin yetkili kuruluşu tarafından elde edildiği
kaynağın (kaynak veya kuyu) uygunluğu onaylandıktan sonra, çok basamaklı
bir uygulamalar (multi-barrier practices) dizisinden geçirilmesidir. Neden
uygulanır?
Multi-bariyer uygulamalar, şişe sularını ambalajlama öncesi bilinen veya
belirlenemeyen kalite bozuklukları ve kayıplardan korumak için yapılır.
Bir örnek: "Turkuaz ve multi-bariyer uygulamalar"
Örneğin Turkuaz için multi-bariyer uygulamalar aşağıdaki basamakları içerir;
artırılmış filtrasyon,
iyon uzaklaştırma,
dezenfeksiyon,
karbon filtrasyonu.
Artırılmış filtrasyon; Sudaki asılı ve çözünmüş parçacıklar,
fiziksel olarak yapıdan uzaklaştırılır. Turkuaz su üretiminde bu işlem
kum filtrasyonu ve ters ozmozla gerçekleştirilir.
İyon uzaklaştırma; Suyun tadını etkileyebilecek iyonların
yapıdan uzaklaştırılarak mineral içeriğinin hep aynı kalmasını sağlar.
Turkuaz’da bu işlem ters ozmoz ile gerçekleştirilir.
Dezenfeksiyon; Mikroorganizmaların inaktif hale getirilmesidir.
Turkuaz’da bu işlem ozonlama ile gerçekleştirilir.
Karbon filtrasyonu; Karbon filtrelerden geçirilerek sudaki
kötü koku ve tada neden olan maddelerin ve organik maddelerin yapıdan
uzaklaştırılmasını sağlar.
TERS OZMOZ
Günümüzde bilinen ileri bir filtrasyon teknolojisidir. Bu teknoloji yeni
su filtrasyon teknolojileri içinde önemli bir yere sahiptir. Yeraltı
kaynaklarından gelen suyun soframızda güvenle ve lezzetle kullanılabilmesi
için, içindeki kimi zararlı maddelerden arındırılması gerekir. Bunun için
en etkili yöntemlerden biri ters ozmozdur. Suyun yer üstüne çıkarken
biriktirdiği kimi mikroorganizmalardan, hayvancılık, tarım ya da
yerleşim birimlerinden gelen nitrat türü zararlı maddelerden
arındırılmasını, işlenmiş içme suyu olarak soframıza ulaşmasını ters ozmoza
borçluyuz. Daha teknik olarak bakıldığında; ters ozmoz, filtre edilmemiş
suyun basınç uygulanarak, yarı geçirgen zardan geçirilerek filtre edilmesidir.
Bu uygulama suyun yapısındaki çözünmüş tuzları, metal iyonlarını ve
mikro organizmaları filtrelemede çok etkindir. Bir başka deyişle su tüm
mikroorganizmalardan, yani, bakteriler, protozoalar, ozonlama sonucu oluşan
yan ürünlerden, belli mineraller, iyonlar ve kirlilik oluşturabilecek tüm
maddelerden arındırılır. Ters ozmoz organik ve biyolojik kalıntıları, klor,
flor, bakteriler, aktif maddeler, fosfatlar, sülfatlar, ağır metaller, sodyum,
kalsiyum, magnezyum gibi su sertliğini etkileyen mineralleri ayrıştırır.
Hayvancılık, tarım veya yerleşimlerden gelen nitratı en etkin olarak temizleyen
yöntemdir. Kaynak suları toprak katmalarından geçerken doğal olarak zararlı
ögelerden temizlenir. Ancak, nitrat gibi bazı kimyasal bileşenler bu süreçte
kolayca temizlenmez, bu nedenle miktarları çok yüksek kalabilir ya da mevsime
göre değişiklik gösterebilir. Ters ozmoz nitrat gibi sağlığa zararlı maddeleri
en iyi temizleyebilen sistemdir.
Ozmoz ve Ters Ozmoz'un teknik tanımları
Ozmoz:: Farklı saflıklardaki iki sıvı (arıtılmamış su ve saf su)
yarı geçirgen bir zarla ayrıldığı zaman, saf olan su membrandan (zardan)
daha az saf olan arıtılmamış su tarafına doğru geçiş gösterir. Bunun nedeni
arıtılmamış suyun saf olmaması nedeniyle sahip olduğu ozmotik basınçtır.
Saf suyun arıtılmamış su tarafına doğru geçerek bu koldaki su miktarını
artırdığı gözlenir. Saf suyun geçişi zarın iki tarafındaki basınç eşit
olana kadar devam eder. Bu kimyasal olaya ozmoz denir.
Ters Ozmoz: : Aynı düzenekte arıtılmamış su koluna ozmotik basıncı
aşacak zıt bir basınç uygulanırsa yarı geçirgen zardan su akışı ters döner.
Buna ters ozmoz denir. Bu geçiş sırasında arıtılmamış suyun içersinde
saflığı engelleyen maddeler zardan geçemezler. Ters ozmoz, dışkıdan bulaşan
ve diğer arıtma sistemlerinin etkisiz kaldığı cryptosporidium parvum adlı
paraziti en etkin olarak temizleyen yöntemdir. Suda yer alan ve total
çözülmüş katı maddeler (TDS) adıyla anılan klorid, klor, sülfat, karbonat,
sodyum, magnezyum ve kalsiyumun suda fazla miktarda olması lezzetini olumsuz
etkiler. Bu miktarın litrede 1000 mg'den daha fazla olması durumunda su
aşırı derecede lezzetsiz hale gelir. Ters ozmoz bu maddelerin %99'unu
sudan ayırarak suyun lezzetli ve standart olmasının alt yapısını oluşturur.
|